درباره آیت الله سيد نعمت الله جزايري رحمت الله علیه
ولادت
سيد نعمت اللّه جزايري در سال 1050 هجرى، در منطقهاى به نام «صباغيه الجزاير» كه از توابع شهر بصره در عراق است به دنيا آمد.
خاندان
سيد نعمت الله جزائرى در خانوادهاى ديده به جهان گشود كه از قرنها پيش به فضل و علم شهرت داشتند. پدر او مانند پدر بزرگ و ديگر اجداد او از علماى مورد احترام به شمار مىرفتند.
سيد فرزندان خود را نيز در راه ترويج مكتب اهل بيت عليهمالسلام تربيت نمود به طورى كه تا چند نسل فرزندان او نيز از بزرگان شيعه بودند و مؤلف چندين جلد كتاب شدند كه هم اكنون نيز كتب آنها موجود است.
تحصيلات
سيد نعمت الله از دوران كودكى در زادگاه خويش كمر همت را براى دانش اندوزى بست و در آنجا از بزرگانى چون يوسف بن محمد الجزائرى كه فقيه و اصولى معروف آن ديار و قاضى شهر بود كسب فيض كرد.
بعد از طى مراحل مقدماتى و براى بهرهگيرى از اساتيد شهرهاى ديگر به هويزه كه از شهرهاى آباد آن ديار بود سفر كرد.
در آن زمان عالم و فاضل و اديب توانا، شيخ حسين بن بستى هويزى استاد حوزه علميه در هويزه بود و سيد مدتى افتخار شاگردى او را پيدا نمود.
به سوى شيراز
جان تشنه سيد نعمت الله كه شيرينى علم و گوارايى دانش را چشيده بود به دنبال اساتيدى بزرگتر و علومى بيشتر مىگشت. او همراه عدهاى از جمله برادر و پسر عمويش راه شيراز را در پيش گرفت، چرا كه شيراز مجمع علماء و مهد علم و دانش بود.
اوج تحصيلات سيد در شيراز بود و در آنجا بود كه متخصص در معقول و منقول گشت.
از جمله اساتيد او در معقول (فلسفه و حكمت و الهيات) استاد شاه ابو الولى شيرازى و ابراهيم بن صدر الدين شيرازى بودند كه هر دو از فلاسفه و حكماى بزرگ زمان خود قلمداد مىشدند.
علاوه بر اين منقول و حديث و فقه و اصول را هم از محدث بحرينى فرا گرفت و با كولهبارى مملو از علم و معرفت قصد اصفهان نمود.
در اصفهان
سيد نعمت اللّه جزايري زمانى وارد اصفهان شد كه اصفهان پايتخت حكومت صفويه و محلى امن براى علماى تشيّع بود ؛ چرا كه صفويه به عنوان يك حكومت صد در صد شيعى قدرت را در دست گرفته بودند و ترويج تشيّع و پاسدارى از حريم اهل بيت پيامبر را سرلوحه كار خويش قرار داده بودند.
اصفهان در آن زمان از وجود شخصيتى چون علامه مجلسى به خود مىباليد و سيد كه عمر خود را براى يافتن استادى كامل و مقتدايى كه زانوى شاگردى در خدمتش بزند سپرى كرده بود با يافتن علامه مجلسى گمشده خويش را يافت.
سيد نعمت الله شبانه روز ملازم علامه بود و لحظهاى از ياد گيرى غافل نمىشد. علامه نيز توجهى خاص به او داشت.
علامه مجلسى براى نوشتن دائرة المعارف بزرگ حديث دست به ابتكارى نو زد و با تشكيل گروهى 5 نفره، كه سيد نعمت الله جزائرى هم يكى از آنان بود، كار تأليف بحار الأنوار را شروع كرد.
سيد علاوه بر مشاركت در تأليف بحار، از جمله همراهان علامه مجلسى در تأليف مرآة العقول نيز بود.
از جمله فعاليتهاى او در اصفهان جمعآورى بيش از 4000 جلد كتاب بود كه تعدادى از آنها را خودش استنساخ كرده بود.
روش سيد حاشيه زدن و تعليقه نويسى بر كتب بود و هم اكنون بسيارى از كتابها همراه با تعليقات ايشان موجود است.
بازگشت به وطن
سيد نعمت الله در سالهاى آخر عمر براى انجام وظيفه ارشاد مردم و انتشار فرهنگ اهل بيت عليهمالسلام به الجزاير بازگشت و به هدايت مردم پرداخت در حالى كه چندين جلد كتاب نوشته بود و در بسيارى از علوم عقلى و نقلى سرآمد زمان شده بود.
در سال 1079 هجرى، كه حكومت حسين پاشا حاكم بصره، در جنگ با حكومت بغداد شكست خورد حكومت عثمانى دست به قتل و غارت مردم آن نواحى زد تا جايى كه بيشتر مردم براى حفظ جان به شهرهاى اطراف گريختند.
سيد نيز به هويزه رفت كه در آن زمان جزء قلمرو صفويه بود.
حاكم هويزه مقدم او را گرامى داشت و از او خواست در آن شهر بماند ؛ اما مردم شوشتر نيز با ارسال نامههايى سيد را به شهر خويش دعوت كردند.
سيد پس از استخاره راه شوشتر را در پيش گرفت و سلطان سليمان صفوى طى نامهاى منصب قضاوت و شيخ الاسلامى و امامت جمعه و بقيه مناصب شرعى را به سيد واگذار نمود.
مردم شوشتر كه در آن زمان سادهترين احكام اسلامى را نمىدانستند به بركت وجود سيد در مدتى كوتاه اهل معرفت و دين شدند و سيد در هر محله مسجدى ساخت و امامى بر آن گماشت.
علم و دانش چنان در شوشتر زنده شد كه طالبان علم از شهرهاى مختلف براى تحصيل به شوشتر مىرفتند و از سرچشمه زلال معرفت اهل بيت عليهمالسلام سيراب مىشدند.
اساتيد
سيد نعمت اللّه جزايري از محضر بزرگانى در شهرهاى مختلف كسب فيض نموده كه برخى از آنان عبارتند از:
1 - علامه مجلسى
2 - محقق خوانسارى
3 - حسين بن بستى هويزى
4 - شاه ابوالولى شيرازى
تأليفات
علامه سيد محسن امين در اعيان الشيعه 26 عنوان از تأليفات سيد را برشمرده كه بعضى در چندين مجلد هستند از جمله:
1 - قصص الأنبياء (كتاب حاضر در برنامه)
2 - شرح بزرگ تهذيب الأحكام در 12 جلد
………………………………-3
وفات
سيد در سن 62 سالگى و در سال 1112 هجرى هنگام بازگشت از زيارت مشهد مقدس در محلى به نام فيليه از دنيا رفت و همانجا دفن شد.
قبر آن بزرگوار از آن زمان تاكنون زيارتگاه عاشقان اهل بيت و شيفتگان پيامبر است.
